Wystawa „Myślałam, że tancerki nie mają dzieci” to intymna i wielogłosowa opowieść o kobiecym ciele – jako narzędziu sztuki, bliskości, życia. To również refleksja nad mało widocznym, często przemilczanym doświadczeniem bycia tancerką i matką – rolami, które przez dekady uznawano za wykluczające się. Bo jak pogodzić dwie rzeczy, które każda z osobna domaga się pełni?
Jej punktem wyjścia stała się intymna fotografia tancerki Edyty Kozak z pięcioletnią córką, wykonana ponad 20 lat temu przez fotografkę, Grażynę Gudejko. Kiedyś traktowana jako zapis bliskości, dziś – w świetle zmieniających się kontekstów kulturowych i społecznych – fotografia ta, została wyłączona z ekspozycji*. Stała się punktem wyjścia do zgłębiania tematu macierzyństwa w świecie tańca i zaproszenia do projektu innych tancerek-matek.
Projekt łączy fotografie, rysunki oraz rozmowy. To portrety kobiet, które prezentują różne podejścia do łączenia macierzyństwa z karierą artystyczną. W centrum uwagi pozostaje ciało: zmieniające się, niosące pamięć bliskości, wysiłku i pragnienia wyrazu – obecne także w rysunkach tworzonych na starych drzwiach lodówek, gdzie subtelne linie sylwetek współgrają z pęknięciami i śladami zużycia, nie opłakując tego, co utracone, lecz celebrując to, co niedoskonałe i przeoczone.
Tytuł wystawy cytuje zdanie wypowiedziane przez kuzynkę Edyty Kozak w latach 90., gdy zaskoczona jej ciążą powiedziała: „Myślałam, że tancerki nie mają dzieci”. To jedno, proste zdanie odsłania głęboko zakorzeniony stereotyp – że matka powinna być tylko matką, a artystka – tylko artystką. To dodatkowa inspiracja do przyjrzenia się jak ta narracja zmienia się w dzisiejszych czasach.
Wystawa nie oferuje jednej odpowiedzi. Zamiast tego otwiera przestrzeń na pytania, zawahania, ciszę między słowami. To zaproszenie do uważności. Do rozmowy o kobiecym doświadczeniu, które – choć często spychane w cień – zasługuje na światło sceny.
CREDITS:
KURATORKI:
Edyta Kozak & Grażyna Gudejko
WSPÓŁTWÓRCZYNIE:
Yuka Ebihara, Grażyna Gudejko, Edyta Kozak, Jolanta Krukowska, Sylwia Laux, Renata Piotrowska – Auffret, Iza Szostak, Ula Woszczyńska & córki: Miyu Martin Ebihara, Katarzyna Hancke, Sarah Laux, Rita Piotrowska – Auffret, Rozalia Słomkowska, Olga Szynkarczuk, Julia Woszczyńska, Zosia Woszczyńska
FOTOGRAFIE:
Fotografie: Grażyna Gudejko
Asystenci fotografki: Olga Szynkarczuk, Kuba Danaj
Reżyseria ruchu: Edyta Kozak
Retusz zdjęć: Jarek Nasiłowski
Wydruki: Tomasz Schmid
RYSUNKI:
Olga Szynkarczuk
FILM:
Koncepcja, reżyseria: Edyta Kozak
Zdjęcia, montaż, postprodukcja: Bartek Woszczyński
Prowadzenie rozmów: Edyta Kozak, Jolanta Krukowska
Producentka: Anna Szaniawska
Koordynatorka, social media: Katarzyna Hancke
Grafik: Tomasz Wolff, Marcin Jarka
PR: Edyta Sudoł
Make up / włosy: Monika Pasieczna, Magda Lewandowska
Stylistka: Yuliya Staliaryk
Foto backstage: Katarzyna Hancke
Wideo backstage: Antoni Gudejko, Kuba Wilk
Asystentka studia: Joanna Borkowska / Daylight Studio
Produkcja: Fundacja Ciało/Umysł
Partnerzy: KawaŁyk Sztuki, B’cause Film Productions, Nikon
Podziękowania: Monika Wejcman, Jurek Gudejko, Andrzej Nejman / Nejman Studio, Paweł Duma, Studio Huśtawka, Wiktor Sobolewski / Nikon Poland
Projekt współfinansowany przez miasto st. Warszawa
Edyta Kozak – pomysłodawczyni, kuratorka projektu, reżyserka filmu, jedna z tancerek biorących udział w projekcie.
Choreografka, tancerka, kuratorka, była solistka Teatru Wielkiego w Warszawie i Stadttheatre Bern w Szwajcarii. Po krótkiej, ale intensywnej karierze zrezygnowała z baletu klasycznego, na rzecz tańca współczesnego i eksperymentalnego.
Przez lata łączyła macierzyństwo z poszukiwaniem nowych form twórczych, stając się kreatywną producentką, autorką artystycznych projektów i dyrektorką festiwalu Ciało/Umysł i nieprzerwanie redefiniuje siebie poprzez taniec.
Na koncie ma liczne nagrody i stypendia.
Ma dwoje dorosłych dzieci: Katarzynę i Filipa.
Grażyna Gudejko – kuratorka projektu, autorka zdjęć.
Fotografka, operatorka i reżyserka filmowa, która od 20 lat z pasją portretuje ludzi i opowiada ich historie obrazem. Absolwentka SGH. Studiowała fotografię w Warszawie, Nowym Jorku i Londynie oraz operatorkę w AMA Film Academy.
Współpracowała z UNICEF i fundacją Make a Change, tworząc wystawy fotograficzne z Etiopii i Namibii. Fotografowała m.in. na Paris i London Fashion Week, a jej zdjęcia były wielokrotnie nagradzane.
Ceni twórczą współpracę z ludźmi pełnymi pasji. Jej prace balansują między portretem a reportażem.
Olga Szynkarczuk – autorka rysunków.
Artystka i projektantka mody. Studiowała grafikę w ASP w Warszawie, rysunek i fotografię w Kanadzie oraz projektowanie mody w Los Angeles.
Od ponad 10 lat mieszka w Londynie, gdzie tworzy autorskie kolekcje i współpracuje z uznanymi markami.
Rysunek ciała pozostaje jej pasją – w swoich pracach bada dynamikę ruchu, relacje przestrzenne i emocjonalność postaci.
Jej prace pokazywano m.in. w Kanadzie, USA i Polsce.
Ma dwójkę dzieci: Mia 7 i Julian 10 lat, jest córką fotografki Grażyny Gudejko.
Tancerki biorące udział w projekcie:
Yuka Ebihara
Urodzona w Tokio.
Z Polskim Baletem Narodowym związana od 2011 roku, od 2019 jako pierwsza tancerka tzw. primabalerina, odznaczona Srebrnym Medalem „Gloria Artis”.
Dwukrotnie nagrodzona tytułem Najlepszej Tancerki w Polsce. Pożegnała się z publicznością 22 grudnia 2024 r występując w roli Małgorzaty Gautier podczas ostatniego przedstawienia „Damy kameliowej” Johna Neumeiera w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej w Warszawie.
Ma dwuletnią córkę Miyu.
Iza Szostak
Choreografka i performerka, absolwentka warszawskiej Szkoły Baletowej i Codarts – Rotterdam Dance Academy.
W swojej praktyce bada relacje między ciałem, obiektem i technologią, czerpiąc z założeń nowego materializmu. Tworzy hybrydowe formy choreograficzne oraz projekty w technologii VR (Future Presence, Score).
Współtworzy kolektyw Centrum w Ruchu i współpracuje z artystą audiowizualnym Kubą Słomkowskim, z którym ma dwójkę dzieci: 4-letnią Rozalię i 2-letniego Ignacego.
Renata Piotrowska-Auffret
Choreografka łącząca taniec eksperymentalny, teatr i performans.
W swojej twórczości podejmuje temat polityki ciała kobiecego, balansując między tym, co prywatne i publiczne.
Autorka cyklu „Private Pieces”.
Jej prace prezentowano na wielu międzynarodowych festiwalach. Absolwentka ex.e.r.ce. w Montpellier i Akademii Teatralnej w Białymstoku.
Obecnie współpracuje w obszarze choreografii z Instytutem Adama Mickiewicza oraz współkuratoruje program pilotażowy Pawilonu Tańca.
Ma dwójkę dzieci: Lucek 9 i Rita 4 lata.
Urszula Woszczyńska
Tancerka i producentka, wiceprezeska Fundacji B’cause.
Życie dzieli między wychowanie dwóch córek 4-letniej Zosi i 2-letniej, a zarządzanie projektami artystycznymi zespołu B’cause Dance Company, w którym przed macierzyństwem występowała jako tancerka.
Absolwentka kulturoznawstwa UKSW, instruktorka tańca, fitnessu i gimnastyki artystycznej, a w młodości – wielokrotna mistrzyni świata w stylach jazz, modern i show dance.
Sylwia Laux
Absolwentka Warszawskiej Szkoły Baletowej, pierwsze kroki na scenie stawiała z zespołem „Mazowsze”.
Po wyjeździe do USA w wieku 20 lat została mamą Julii. Po powrocie do Polski urodziła się Sarah.
W międzyczasie uczyła dzieci tańca, pracowała jako modelka i aktorka. Z czasem całkowicie oddała się macierzyństwu.
Dziś jako matka dorosłych córek, wraca do sztuki jako uważna widzka i wiceprezeska Fundacji Ciało/Umysł.
Jola Krukowska
Ikona teatru alternatywnego i legenda Akademii Ruchu, z którą była związana od 1972 r przez ponad 40 lat jako współzałożycielka, aktorka i performerka.
Niezmiennie eksploruje związek ciała i sceny – zarówno w pracy warsztatowej, jak i w solowych projektach prezentowanych na całym świecie m.in w międzynarodowej sieci Magdalena Project.
Dziś, jako jedna z najważniejszych postaci polskiego performance’u, wciąż aktywnie tworzy, inspiruje i przekracza granice wieku.
Jest matką syna Krzysztofa i babcią 2 wnuków
